Европските лидери ја подготвуваат јавноста за „засилена закана“ од Путин

Politico

Водечките европски претставници се сè повеќе загрижени дека Русија би можела да изврши напади со беспилотни летала или ракети врз членките на НАТО, а во исто време да ги засили хибридните активности низ Европа. Германија се подготвува за можен конфликт, Литванија ги ажурира плановите за евакуација, НАТО одржува воени вежби во Балтикот, а белоруските сили спроведуваат маневри од големи размери во близина на литванската граница.

Загриженоста расте и поради сè почестите нарушувања на воздушниот простор и обидите за саботажа. Сојузниците во НАТО ги гледаат овие инциденти како притисок од Кремљ за ослабување на поддршката за Украина, но засега реагираат претпазливо поради страв од ескалација. Полскиот премиер Доналд Туск предупреди во четвртокoт дека „во следните неколку месеци“ Москва би можела да испрати беспилотни летала или ракети на територијата на членките на НАТО што ѝ помагаат на Украина.

Францускиот претседател Емануел Макрон одржа итен состанок со лидерите на партиите и кандидатите за претседателските избори во 2027 година за да разговара за Украина, Иран и растечката енергетска криза. Тој ги нарече предупредувањата на Туск „добро основани и добро документирани“ и најави нов план за заштита на критичната инфраструктура.
„Во последните недели, руската хибридна закана против Европејците и Франција се интензивираше“, додаде Макрон.
„Во моите 50 години, ретко сум доживеал вакво ниво на вознемиреност“, изјави Гијом Лакроа, шеф на француската Радикална левичарска партија, по состанокот.

Холандскиот премиер Роб Јетен, исто така, рече дека предупредувањето на Туск треба да се сфати сериозно.
„Мораме да го сфатиме тоа предупредување многу сериозно. Мораме постојано да покажуваме дека не прифаќаме такво нешто и дека, доколку е потребно, ќе преземеме мерки“, рече Јетен.

Финскиот претседател Александар Стуб рече дека „вреди ментално да се подготвиме за нешто што ќе се случи“, вклучително и саботажи и руски беспилотни летала.
Во исто време, Москва ја засили воинствената реторика пред руските парламентарни избори овој викенд, на кои се очекува Обединета Русија на Путин да ја задржи власта. Рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров ја предупреди Европа дека ќе се соочи со „многу кратка“ војна ако сојузниците на НАТО се обидат да ја нападнат Русија.

„Русија го забрза темпото на своите активности и ние мора да останеме будни“, рече висок европски функционер за одбрана кој сакаше да остане анонимен.

„Ова може да се смета за дел од поширок тренд. Слични предупредувања сме виделе и претходно и веројатно ќе има уште“, додаде тој.

Друг европски функционер за одбрана рече дека најновите инциденти сè уште не довеле до дополнителен заеднички одговор и дека сојузниците „внимателно ја следат ситуацијата“.
Германските и шведските сили одржаа заеднички вежби во близина на стратешкиот шведски остров Готланд. Неколку недели претходно, членките на НАТО одржаа ненајавени вежби во близина на руската енклава Калининград.

Во последните недели, авионите на НАТО соборија руски дрон над Литванија, руски брод испука сигнални ракети кон дански воен хеликоптер, а Германија обвини лице осомничено за руска шпионажа за обидот за напад со беспилотни летала на аеродромот во Лајпциг.

Американските разузнавачки служби предупредија во август дека Москва планира ограничен напад врз членка на НАТО во наредните години. Директорот на ЦИА, Џон Ратклиф, кон крајот на минатиот месец ги предупреди руските претставници да не го ескалираат конфликтот со сојузниците на НАТО, особено Естонија, Латвија и Литванија. Сепак, не е јасно дали најновите предупредувања од европските лидери се базираат на нови разузнавачки информации.

Литванскиот министер за надворешни работи Кестутис Будрис рече дека Вилнус има „исти разузнавачки информации“ како Туск „за можна операција под странско знаме“, но посочи дека датираат од јули.
„Јавните изјави на политичарите за ова ги гледам како дел од координирана кампања. Тие ја предупредуваат Русија да не донесува избрзани одлуки и да не се обидува да направи нешто мислејќи дека нема да го активира Член 5 и дека ќе остане неказнето“, рече Будрис.

Според двајца дипломати на НАТО, сојузниците не биле официјално информирани за новите податоци, а алијансата сè уште не ја променила својата проценка на заканата.

„Во моментов не гледаме непосредна закана од напад“, рече претставникот на НАТО. „Сепак, не смееме да бидеме наивни или опуштени. Мора да се осигураме дека НАТО ќе остане силен во годините што доаѓаат“, додаде тој.

Ед Арнолд, поранешен функционер на НАТО и консултант во консултантската фирма D Group, рече дека предупредувањата можат да послужат и за подигање на јавната свест и однапред откривање на можни напади со лажно знаме.

Висок воен функционер на НАТО рече дека Русија можеби станува поагресивна поради проблемите во обидот да ја победи Украина.
„Поради тоа, таа би можела погрешно да процени дека единствениот излез е интензивирање на хибридната кампања, што е губитничка позиција бидејќи сме подготвени да одговориме“, рече тој.

Според украинскиот тинк-тенк Sahaidachny Security Center, од јануари до август, 100 официјално потврдени хибридни напади се регистрирани низ цела Европа во споредба со 60 во истиот период минатата година. Особено, бројот на повреди во воздушниот простор е зголемен.

Висок функционер на НАТО изјави дека вистинскиот број на инциденти „лесно надминува 200“, не вклучувајќи ги кибер нападите, од кои има илјадници секој месец само врз седиштето на алијансата во Брисел.
„Бројките растат, сериозноста расте, а тенденцијата на Русија да презема ризици се зголемува“, заклучи тој.