„Идеолошко насилство“ во САД: „Oсамени волци“ му се закануваат на Трамп

АФП

Нападот на гала вечерата на Здружението на дописници од Белата куќа не е изолиран случај во Соединетите Американски Држави, бројот на екстремистички и политички напади се зголемува, а повеќето од нив се извршени од „осамени волци“, покажуваат податоците од американските безбедносни служби и тамошни истражувања.

Вооружениот напаѓач Кол Томас Ален беше уапсен по пукањето во хотелот Хилтон за време на традиционалната вечера на дописниците од Белата куќа, на која присуствуваа претседателот Доналд Трамп, потпретседателот Џ.Д. Венс и голем дел од администрацијата.

Пукањето е најновото поглавје во политичкото насилство во Америка, за кое податоците покажуваат дека е во пораст. Во 2023 година, полицијата на американскиот Капитол истражуваше повеќе од 8.000 закани, што е зголемување од 50 проценти во однос на 2018 година.

Убиството на Чарли Кирк во Јута минатата година дополнително ги разоткри длабоките политички поделби во Америка. Конзервативен коментатор беше убиен додека зборуваше на митинг, во чин на насилство што беше снимен и споделен на интернет.

Неколку месеци претходно, демократката од Минесота, Мелиса Хортман, и нејзиниот сопруг Марк беа застрелани до смрт, додека сопругот на поранешната претседателка на Претставничкиот дом, Ненси Пелоси, Пол Пелоси, беше нападнат со чекан и хоспитализиран со скршеница на черепот.

Инцидентот во Хилтон не беше прв обид за напад врз сегашниот претседател на САД. За време на предизборниот митинг на 13 јули 2024 година, вооружениот напаѓач Томас Метју Крукс отвори оган и го погоди Трамп во увото, убивајќи едно лице и сериозно ранувајќи уште две. Напаѓачот потоа беше убиен од агенти на Тајната служба.

Во одделен инцидент на 15 септември истата година, Тајната служба го забележа и застрела вооружениот напаѓач, Рајан Весли Раут, кој чекаше на голф теренот на Трамп, а подоцна беше уапсен.

Околу двесте убиства

Поширокиот контекст покажува дека во САД не постои единствена официјална база на податоци со сите податоци за терористичките напади и жртвите, туку тие се следат преку неколку извори. Веродостојните проценки се базираат на податоци од институции како што се ФБИ, Министерството за внатрешна безбедност или Центарот за стратешки и меѓународни студии и други истражувачки бази.

Според тие извори, помеѓу 2016 и 2025 година, регистрирани се околу двесте убиства во политички мотивирани и терористички напади. Во исто време, дел од инцидентите се третираат како масовни пукања, но не мора да значи и како тероризам, поради што вкупните бројки се разликуваат во зависност од методологијата.

Идеолошко насилство

Анализите, исто така, покажуваат дека повеќето напади во последната деценија биле извршени од поединци, таканаречените „осамени волци“, што се совпаѓа со трите напади врз Трамп и убиството на Чарли Кирк.

Кога станува збор за идеолошки мотивирано насилство, податоците укажуваат дека најголемиот број напади не доаѓаат од исламистички идеологии, како што често се верува во јавноста, туку од десничарски екстремистички групи кои американските власти ги сметаат за главна закана од домашниот тероризам. Проценките велат дека во вакви напади загинале помеѓу 120 и 170 луѓе, додека бројот на жртви на исламистички тероризам се движи помеѓу 70 и 120.

Центарот за меѓународни и стратешки студии наведува дека таканаречениот левичарски тероризам е исто така во пораст, но се верува дека ќе добие посилна „реклама“ по нападот врз Трамп.

Бројот на инциденти и истраги поврзани со домашен тероризам значително се зголеми во последните години. ФБИ го зголеми повеќе од двојно бројот на истраги од 2020 година, додека бројот на отворени случаи се зголеми од околу 2.000 во 2013 година на повеќе од 9.000 во 2021 година.