Што содржи безбедносниот договор меѓу САД, Гренланд и Данска?

Reuters
(via web site reuters.com)

САД, Данска и Гренланд потпишаа безбедносен договор со цел да се стави крај на месеците тензии околу самоуправната данска територија, по повторените закани од американскиот претседател Доналд Трамп дека ќе ја преземе контролата врз неа.

Ова се дел од главните елементи на договорот, што го надополнува американско-данскиот договор од 1951 година за одбрана на Гренланд, според текст објавен од данската влада.

Што се воените аспекти на договорот?

Спогодбата им овозможува на САД да воспостават две нови воени бази – една во Нарсарсуак во јужен Гренланд и другата во Местервиг на источниот брег. САД исто така ќе можат да ја прошират својата воздухопловна база Питуфик, моментално единствената активна американска база на островот.

На американските авиони и бродови им се даваат права за прелет, слетување и подводна навигација над целата територија на Гренланд, вклучувајќи ги и нејзините територијални води.

Спогодбата не го специфицира бројот на американски војници ниту конкретна временска рамка за спроведување на аранжманите.

Како се вклопува договорот со НАТО?

Договорот изразува поддршка за посилно присуство на НАТО на Арктикот, а Данска се обврза на понатамошно зајакнување на сопствените безбедносни мерки во регионот.

Доколку Гренланд некогаш стане независен, Данска и Гренланд мора да обезбедат новата држава да остане во НАТО, аплицирајќи за членство доколку е потребно.

На земјите кои не се членки на НАТО не им е дозволено да одржуваат постојано воено присуство во Гренланд.

Какви права има Гренланд?

Во договорот се наведува дека се почитува правото на Гренланд на самоопределување.

Според договорот, САД мора да дејствуваат на начин што го почитува гренландското општество и начинот на живот на гренландскиот народ.

Што се економските аспекти на договорот?

Договорот не влијае на интересите или инвестициите на САД во секторите за рударство и природни ресурси на Гренланд.

Договорот им забранува на инвеститорите од земјите кои не се членки на НАТО, партнерите на НАТО или Европската Унија да стекнат контрола или значително влијание врз чувствителните сектори во Гренланд.

Гренланд ќе ги проверува инвестициите за да обезбеди усогласеност со овие правила.

Што се случува сега?

Парламентите на Гренланд и Данска мора да го одобрат договорот пред да стапи во сила.

Договорот нема рок на траење и може да се измени само со меѓусебна согласност.