Француската влада претстави мерки за решавање на барањата на средношколците

HINA 

Оваа недела, француската влада презентираше план за решавање на барањата на средношколците и студентите, кои протестираат со недели поради лошата состојба во образованието, барајќи инвестиции од 10 милијарди евра. По пет недели немири и блокади на средните училишта и универзитетите, министерот за образование Едуар Жефри и неговиот колега за високо образование Филип Батист на прес-конференција го презентираа првиот политички одговор на владата на нивните барања.

Мерките се движат од реформирање на Паркурсуп, платформата за прием на универзитети, до големина на паралелки во средните училишта, реновирање на училишните згради и континуиран притисок за оценување, а владата планира да ги усвои веднаш преку амандман на буџетот за 2027 година, или во наредните месеци.

Министерот за образование Едуар Жефри истакна дека „ниту една од одлуките“ донесени како одговор на образовната криза „не се празни ветувања“.

„Сè што ќе кажеме ќе биде направено и почитувано во одредени рокови и со јасни, мерливи цели“, рече тој на прес-конференција по состанокот со средношколските и студентските организации заедно со премиерот Себастијан Лекорну, објави France 24.

„Ќе започнеме процес на консултации со средношколците и синдикатите на вработените за да ја разгледаме улогата на континуираното оценување во средните училишта и за дипломирање“, рече Жефри.

„Успехот на нашите млади луѓе не смее да зависи од нивното социјално потекло, средното училиште што го посетуваат или средината во која растат“, напиша премиеротна платформата X.

Едно од главните барања на средношколците се однесува на укинување на платформата Паркурсуп за прием на универзитети, која беше воведена за време на првиот мандат на Макрон. Владата вети дека ќе го реформира тој систем во 2027 година и ќе го замени со поедноставен систем во 2028 година.

Критичарите, имено, веруваат дека Паркурсуп не овозможува фер распределба на кандидатите за прием на универзитети, туку дека се претворил во нетранспарентен, дискриминаторски и стресен филтер што создава нееднаквост меѓу учениците во зависност од училиштето и регионот од кој доаѓаат.

Владата, исто така, вети поволен заем од пет милијарди евра за реконструкција на училишната инфраструктура – четири милијарди евра за средните училишта (покрај веќе обезбедените 1,5 милијарди евра) и една милијарда евра за универзитетските кампуси.

Таа, исто така, вети дека ќе отвори дополнителни 15.000 места во високото образование, првенствено за двегодишни и тригодишни професионални додипломски студии во регионот на Париз (10.000 на двегодишни, 4.000 на тригодишни програми и 1.000 места на здравствени курсеви).

Исто така, планира да го ограничи бројот на ученици по клас во првата година од средно училиште на максимум 28 во рок од две години.

Се откажува од планираните намалувања на работни места во средното образование и планира да вработи 500 нови наставници. Ќе вработи 500 психолози, медицински сестри и социјални работници. Ветено е и прилагодување на студентските стипендии на инфлацијата.

Исто така, се планира да се изградат 45.000 сместувачки единици за ученици помеѓу 2025 и 2027 година, од кои 26.000 веќе се во изградба.

Продолжување на мобилизацијата

Претставниците на здруженијата на француски средношколци ги поздравија предлозите на владата за решавање на кризата што оди во нивна насока, но сепак сакаат да продолжат со мобилизацијата сè додека не добијат „многу конкретни повратни информации од теренот“, според Натанаел Комбари од организацијата на средношколците „Renouveau lycéen“, според АФП.

Луј Летублон, потпретседател на истакнатиот француски синдикат на средношколци „Les Lycéens!“, рече дека работите треба да се туркаат „до самиот крај“, повикувајќи на нова мобилизација следната сабота и 5 ноември, датумот што го одредија синдикатите за генерален штрајк.

„Владата е исплашена; јасно покажа дека е дезориентирана од сè што се случува. Овој страв ни отвора простор што можеме да го искористиме за да победиме што е можно повеќе во одбрана на правата на средношколците“, рече тој.

Коалицијата на младински синдикати, која ги обединува студентските организации (L’Union étudiante, La Fage и l’Unef) и Унијата на средношколци (USL), исто така, повикаа на враќање на улица.

Вжештена атмосфера

Протестите во Франција започнаа на 15 септември, првенствено поттикнати од наглиот пораст на цените на горивата и растечката криза со трошоците за живот. Бранот на незадоволство се прошири многу брзо и доведе до обновување на таканареченото движење „Жолти елеци“ од 2018 година. Насилството ескалираше во националните протести на 17 октомври, кои се претворија во најлошите немири во земјата од мај 1968 година.

Кризата во втората најголема економија во Еврозоната се случува во средината на дебатата за буџетот, во време кога земјата, која е екстремно задолжена и под лупата на финансиските пазари, има многу малку простор за маневрирање.

Претседателот Емануел Макрон во понеделникпт во Марсеј изјави дека „не е нормално шест месеци пред претседателските избори“ Франција „да биде во толку жестока состојба“ и повика сцените на хаос од 17 октомври во бројни градови „никогаш повеќе“ да не се повторат, јави АФП.

„Нема да попуштиме“, рече тој. 

 Слики од насилство и грабежи, палење и вандализирање на јавни згради патуваа низ целиот свет и ја шокираа јавноста. Француската влада е изложена на остри критики, и во опозицијата и во сопствените редови, поради нејзиниот пристап кон немирите.

Некои од поранешните сојузници на Макрон дури и отворено почнаа да дебатираат дали тој треба да ја напушти функцијата пред крајот на мандатот.

Поранешниот заменик на Макрон, Жан-Батист Моро, рече дека тој го повикал да се повлече пред крајот на мандатот за да го прекине политичкиот ќорсокак и да избегне уште шест месеци неизвесност, што Макрон го одби, велејќи дека не е време да се повлече.

„Тој не сака да се предаде, тоа не е во неговиот карактер.Но, тоа е она што тој треба да го направи за земјата“, рече Моро.

Хаосот во земјата е во корист на кандидатката за претседател на крајната десница Марин Ле Пен, која се смета за фаворит. Анкетата на јавното мислење објавена во неделата покажа дека нејзината поддршка е помеѓу 32 и 33,5 проценти од испитаниците, далеку пред нејзиниот најблизок ривал, лидерот на крајната левица Жан-Лук Меланшон, кој ужива поддршка од 17 проценти, според Франс 24.

октомври 28, 2026