„Волстрит џурнал“: Инвестициите во вештачка интелигенција стануваат историски облог за американската економија

Развојот на вештачката интелигенција се појавува како еден од најголемите инвестициски облози во историјата на САД, со потенцијал да ја надмине изградбата на железничката мрежа, автопатите и интернет инфраструктурата, објави во анализа „Волстрит џурнал“. Тоа создава работни места и ги поддржува градежништвото и берзите, но го зголемува долгот, конкуренцијата за ресурси и ризиците за економијата.

Според прогнозата на економистот Стен ван Нивербург, објавена од Институтот Брукингс, инвестициите во центри за податоци и инфраструктура поврзана со вештачката интелигенција би можеле да достигнат 10,3 трилиони долари во периодот 2025-2032 година. Тоа би претставувало просек од околу 3,6 проценти од бруто домашниот производ годишно.

Прогнозите се неизвесни, а вистинските трошоци би можеле да бидат значително пониски, се забележува во анализата. Но, дури и сегашниот обем е невообичаен. „Голдман Сакс“ проценува дека инвестициите на САД во вештачка интелигенција ќе достигнат 1,9 проценти од БДП до 2026 година. Последниот пат кога нов сектор беше поголем дел од економијата беше за време на железничкиот бум кон крајот на 19 век.

Изградбата на центри за податоци поддржува сектор каде што другите инвестиции се намалуваат.
Во првите седум месеци од годината, трошењето за приватни центри за податоци достигна 37 милијарди долари, околу 9 милијарди долари повеќе отколку во истиот период во 2025 година, според податоците на Министерството за трговија цитирани во анализата. Трошењето за други приватни градежни работи, вклучувајќи станбени и комерцијални згради, се намали за околу 46 милијарди долари.

Но, технолошките компании црпат оскудни ресурси за работна сила и електрична енергија, што ги зголемува трошоците за другите бизниси. Федералната резервна банка на Ричмонд неодамна објави дека изградбата на центри за податоци го отежнува наоѓањето работници во регионот.

Конкуренцијата за електрична енергија, исто така, влијае врз одлуките за индустриски инвестиции. Според извор цитиран од Волстрит журнал, проект за фабрика за алуминиум со околу 1.000 постојани работни места беше насочен кон Оклахома откако планиран центар за податоци во близина на Виксбург, Мисисипи, ја искористи достапната електрична енергија потребна за фабриката.

На многу места, центрите за податоци, исто така, ги зголемуваат цените на земјиштето. „Тоа го истиснува производството“, рече Диди Калдвел, консултант за локација за тешка индустрија.

Заедно со конкуренцијата за ресурси, финансирањето со долгови, исто така, добива на важност. Според проценките на аналитичарите составени од FactSet, Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft и Oracle ќе потрошат 4,2 трилиони долари за капитални расходи во текот на четирите години до 2029 година.

Влијанието врз вработеноста е исто така повеќеслојно. Економистите остануваат поделени околу степенот до кој вештачката интелигенција веќе ја намалува побарувачката за канцелариски работници. Но, растот на секторот создава силна побарувачка за одредени вештини.

LinkedIn проценува дека вештачката интелигенција помогнала во создавањето на повеќе од 750.000 работни места во САД до 2023 година. Просечната плата за огласи за работа поврзани со технологијата е околу 180.000 долари годишно, во споредба со 80.000 долари за сите огласи за работа.

„Ова е една од стабилните области на многу бавен пазар на труд“, рече Кори Кантенга, раководител на економскиот оддел за LinkedIn во САД.

Повеќето од новите работни места се за канцелариски професионалци, вклучувајќи инженери за вештачка интелигенција и луѓе кои означуваат и подготвуваат податоци за модели за обука. Работните места во центрите за податоци, исто така, се отворија за 117.000 од почетокот на 2024 година, не вклучувајќи ги вработувањата во градежништвото, од кои значаен дел е привремен.

Во областа на Вашингтон, бројот на синдикално организирани електричари се зголеми од 9.000 на 17.500 во последниве години, според Дон Слајман од локалната филијала на Меѓународното биро на електроинженери (IBEW).

Бумот на вештачката интелигенција, исто така, ја поддржува берзата. Според податоците цитирани од UFR, вредноста на американските акции и взаемни фондови достигна 63 трилиони долари во вториот квартал, што е речиси двојно повеќе од износот на крајот на 2022 година.

Ова зголемување на богатството ја поддржува потрошувачката и покрај забавувањето на растот на реалните плати. Придобивките се особено големи за богатите домаќинства, кои поседуваат поголем дел од своите средства во акции, се забележува во анализата.

Додека продажбата на домови се намалува низ целата земја веќе четири години, во Силиконската долина, приходите од вештачката интелигенција го поттикнуваат пазарот на луксузни недвижности. Брокерот за недвижности Кен ДеЛеон го опишува периодот како најсилен од 2000 година. 

Бумот на инфраструктурата, исто така, создава инфлаторни притисоци. Побарувачката за опрема, особено мемориски чипови, води до недостиг и повисоки цени за технолошки производи. Увозните цени за компјутери, периферни уреди и полупроводници беа за 20 проценти повисоки во август отколку претходната година. Тоа исто така врши притисок врз цените на стоките за широка потрошувачка како што се паметните телефони и играчките конзоли.

Остин Гулсби, претседател на огранокот на UFR во Чикаго, предупреди дека инвестициите во центри за податоци ги зголемуваат платите во сродните индустрии.