Кој победува, а кој губи на среднорочните избори во Америка?

Би-би-си

Американците излегуваат на гласачките места на 3 ноември за да одлучат како ќе се одвива остатокот од претседателството на Доналд Трамп.

Низ САД се одржуваат илјадници избори на различни нивоа на власт. Но, главниот настан за гласачите ќе биде изборот на членови за Претставничкиот дом и Сенатот, двата дома на Конгресот.

Републиканците, партијата на претседателот, моментално ги контролираат двата.

Успехот или неуспехот на Трамп во последните две години на функцијата би можел да зависи од овој исход.

Конгресот донесува закони за целата земја, Претставничкиот дом одлучува за кои предлог-закони ќе се гласа, додека Сенатот може да ги блокира или одобри, да ги потврди назначувањата на претседателот и, многу поретко, да спроведе какви било истраги за него.

Секоја федерална држава има двајца сенатори, кои служат шестгодишен мандат, додека мандатот на претставниците е две години и тие претставуваат помали области.

Еве го нашиот визуелен водич за тоа каде ќе се добиваат и губат битките за моќ: од процентите на поддршка, до клучните трки, главните изборни прашања и самото количество на потрошени пари.

Среднорочните избори доаѓаат во лошо време за Трамп

Една од причините зошто опозициските демократи имаат шанса да го вратат Конгресот е нискиот процент на поддршка за претседателот, што е добар показател за тоа како би можел да помине неговиот одмор на изборите.

Тој го започна својот втор мандат како претседател со нешто над 50 проценти рејтинг на одобрување, наведува интернет-страницата за анкети „Силвер Булетен“, но брзо падна на 40-тина.

Поддршката се движеше околу 42 проценти кога Трамп одлучи кон крајот на февруари 2026 година да започне воздушни напади заедно со Израел против Иран, но падна под 40 набргу потоа.

Во моментов е на околу 37 проценти.

Пред осум години, рејтингот на одобрување на Трамп беше значително повисок во овој период од неговиот мандат од 43 проценти.

Во истиот момент за време на неговиот мандат, поддршката за Џозеф Бајден, неговиот демократски претходник, беше 40 проценти.

Во двата случаи, актуелниот претседател ја изгуби контролата врз Претставничкиот дом, но го задржа Сенатот.

Но, слабите рејтинзи на Трамп би можеле да објаснат зошто демократите се надеваат дека можат да ги освојат двата дома на Конгресот и зошто ги насочуваат погледите кон државите што републиканците постојано ги освојуваат во последните години.

Битка за Претставничкиот дом

Сегашното републиканско мнозинство во Претставничкиот дом, Долниот дом на Конгресот, е најтенкото што може да се случи.

Тие имаат 218 пратеници, што е точно она што е потребно за контрола, плус еден независен пратеник кој гласа со нив.

Членовите на Претставничкиот дом имаат двегодишен мандат, така што сите 435 членови се избираат во ноември.

Но, повеќето дистрикти (области) не се сметаат за блиски бидејќи партијата што ги држи има толку стабилна поддршка што е веројатен само еден победник.

Само 21 дистрикт е „неизвесен“ и би можел да го освои која било партија, сугерира Политичкиот извештај на Кук, кој анализира кампањи и избори.

Од тие 21 што се во игра, 15 моментално ги држат републиканците, а шест демократите.

Доколку демократите освојат пет, покрај 28-те  класифицирани како веројатни за демократите или да се наклонети кон нив, тие ќе го освојат Претставничкиот дом.

Историски гледано, на среднорочните избори голем број места во Претставничкиот дом се менуваат, обично во знак на протест против Белата куќа.

Просечниот број на места што ги губи партијата на претседателот е 27, според податоците што датираат од 1934 година.

На тие 23 досега одржани избори, партијата на претседателот освоила повеќе парламентарни места само на три.

Битка за Сенатот

Републиканците имаат малку посилна контрола врз Сенатот.

Тие држат 53 од 100-те парламентарни места, додека демократите имаат 45, и двајца независни кои гласаат со нив.

Членовите на Сенатот служат шестгодишен мандат, па затоа приближно една третина се избираат на секои две години.

Триесет и пет места се во игра во ноември, но анализата на политичкиот извештај на Кук сугерира дека само седум се во игра што би можеле да ги освојат која било партија.

Од оние што се неизвесни, шест моментално ги држат републиканците, а едно демократите.

Демократите би требало да освојат четири од тие места, плус четири класифицирани како веројатни или наклонети, за да добијат 51 место и да ја преземат контролата врз Сенатот.

Но, освојувањето мнозинство не е лесна задача за демократите.

Тие мора да го задржат местото во Мичиген, каде што анкетите покажуваат дека трката е потесна отколку што би сакале демократите помеѓу Абдул Ел-Сајед, левоориентиран политички аутсајдер, и неговиот републикански ривал Мајк Роџерс, сојузник на Трамп и поранешен агент на ФБИ.

И тие би требало да освојат места во државите што Трамп ги освои со двоцифрена разлика во 2024 година, вклучувајќи ги Алјаска, Ајова и Охајо.

Но, анкетите покажуваат дека тие имаат шанса, дури и во Тексас, каде што поранешниот наставник Џејмс Таларико би можел да стане првиот демократ што ќе го освои местото во Сенатот на државата од 1988 година ако го победи Кен Пакстон, сегашниот американски обвинител и близок сојузник на Трамп.

Кои се клучните прашања за гласачите?

Трамп вети дека ќе „ја прекине инфлацијата и ќе ја направи Америка повторно „пристапна““ во кампањата во 2024 година, но кризата со трошоците за живот се покажа како клучно прашање за гласачите.

Претседателот гордо објави дека бензинот „сега е под 2,30 долари за галон во повеќето држави“, во своето обраќање за „Состојбата на нацијата“ на 24 февруари.

Но, војната со Иран избувна четири дена подоцна, прекинувајќи ги испораките на енергија од Блискиот Исток и предизвикувајќи цената на бензинот да скокне на 4 долари во САД. 

Војната стана сè понепопуларна бидејќи ефектите почнаа да се чувствуваат низ целиот свет и на крајот ги погодија американските потрошувачи во џебот.

Анкета спроведена во август покажа дека 63 проценти од испитаниците не го одобруваат начинот на кој Трамп ја реши ситуацијата.

Други прашања за кои гласачите велат дека се важни за нив се здравствената заштита и имиграцијата.

Трамп неодамна ја пофали имиграциската политика како голем успех, наведувајќи значително помал број на гранични премини отколку во последните години.

Многу демократски кандидати се фокусираат на високата цена на здравственото осигурување во Америка и влијанието што законите на Трамп го имаа врз пристапот до здравствениот систем.

Може ли Трамп да одолее на политичката гравитација?

Повеќето знаци укажуваат на успешни среднорочни избори за демократите, но тоа не би било првпат Трамп и неговата партија да завршат подобро од анкетите ако освојат повеќе места отколку што се очекуваше.

Една од ретките работи што им се од корист е нивната огромна финансиска предност.

На крајот на август, Републиканскиот национален комитет и неговите подружници имаа повеќе од 600 милиони долари во готово, додека демократите имаа нешто помалку од 400 милиони долари.

Покрај сето тоа, републиканците имаа и повеќе од 400 милиони во рацете на групата на Трамп MAGA Inc, главната подружница за собирање средства и трошење на политичкото движење Make America Great Again.

Републиканците ја користат таа финансиска предност за рекламирање.

Повеќе од една милијарда долари политички реклами беа емитувани на американските гласачи во септември, покажа истражувањето на AdImpact.

Републиканците потрошија 200 милиони долари повеќе од демократите и ги надминаа во речиси секоја трка за Сенатот означена како неизвесна.

Трамп ќе се надева дека овој напор за пораки доцна во ноќта може да ги убеди републиканците да излезат и да гласаат во ноември, зголемувајќи ја излезноста и ограничувајќи ја штетата нанесена на него и на неговата партија.

Каков и да е резултатот, вниманието брзо ќе се сврти кон следните претседателски избори во 2028 година.

Непопуларноста на Трамп доминираше на среднорочните избори, но бидејќи уставно му е забрането да се кандидира за трет мандат, вниманието ќе се префрли на она за што се залагаат демократите, а не само на она против што се изјаснуваат.

октомври 31, 2026