Костариканката Ребека Гринспен е првична фаворитка за нов генерален секретар на ОН по првото неформално гласање во СБ на ОН

Првото неформално гласање во Советот за безбедност на Обединетите нации, вчера, ја посочува поранешната потпретседателка на Костарика, Ребека Гринспен, како ран фаворит за нов генерален секретар на ОН, по која следува поранешната шефица на гвајанската дипломатија, Керолин Родригез-Биркет.

Во необврзувачкото неформално гласање (straw poll), во кое учествуваа сите 15 членки на Советот за безбедност, Гринспен доби 10 гласа за „охрабрување“, Родригез-Биркет девет, а Аргентинецот Рафаел Гроси, генерален директор на Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ), седум, изјавија дипломати за британските медиуми.

За време на овие неформални гласања, што ќе ги има повеќе во наредните недели, членките на Советот за безбедност треба со тајно гласање да наведат за секој кандидат дали го „охрабруваат“, „не го охрабруваат“ или „немаат мислење“ за него.

Наследникот на Гутереш се соочува со задачата да ја ревитализира организацијата, која се соочува со криза и опаѓање на угледот и која е под зголемен притисок да ја реформира големата и скапа бирократија и да го намали преклопувањето на одговорностите меѓу многуте агенции, пишуваат британските медиуми.

Дипломатите изјавија дека Гринспен, економистка родена во еврејско семејств, чии родители избегале од Европа по преживувањетом на холокаустот, добила еден глас „не охрабрува“ и четири гласа „без мислење“.

Родригез-Биркет добила два гласа „не охрабрува“ и четири гласа „без мислење“, а Гроси добил два гласа „не охрабрува“ и шест „без мислење“.

Во првите рунди на неформално гласање истите гласачки ливчиња се користат за сите членови, што им овозможува на дипломатите да ги видат целокупното ниво на поддршка и противењето на кандидатите, но не и дали негативните гласови доаѓаат од некоја од петте постојани членки на Советот за безбедност со право на вето – Кина, Франција, Русија, Обединетото Кралство и САД, чија поддршка е клучна.

Во подоцнежната фаза, петте постојани членки користат гласачки ливчиња со разна боја, што открива дали кандидатот добил глас „неохрабрувачки“ од некој од нив.

Други кандидати се поранешната чилеанска претседателка Мишел Башелет, поранешната шефица на еквадорската дипломатија – Марија Фернанда Еспиноза, поранешната сенегалска претседателка Маки Сал и уганданската дипломатка Олара Отуну, која влезе во трката минатата недела.

Башелет доби шест гласа „охрабрувачки“, пет „неохрабрувачки“ и четири „без мислење“, Сал шест гласа „охрабрувачки“, седум „не охрабрувачки“ и два „без мислење“.

Еспиноза доби пет гласа „охрабрувачки“, два „неохрабрувачки“ и осум „без мислење“, а Отуну доби два „охрабрувачки“, пет „неохрабрувачки“ и осум „без мислење“.

Двајца дипломати изјавија дека резултатот е охрабрувачки за Гринспен под услов нејзиниот единствен глас „неохрабрувачки“ да не доаѓа од постојана членка со право на вето.

Друг дипломат рече дека Родригез-Биркет била изненадување оценувајќи дека ако двата гласа „без охрабрување“ не биле од постојани членки, таа би можела без проблеми да се пробие до врвот.

Друг дипломат оцени дека резултатите покажуваат дека „нема консензус“ за ниеден кандидат.

Во 80-годишната историја на Обединетите нации никогаш не бил избран генерален секретар со еврејско потекло, ниту жена.

Амбасадорот на Израел во ОН, Дани Данон, кој го обвинува Гутереш за пристрасност кон Израел, рече дека следниот генерален секретар „мора да запомни дека Обединетите нации се создадени за да им служат на сите земји членки еднакво“ и мора да се соочи со „институционалниот антисемитизам што се вкоренил во делови од системот на ОН“.

Експертот на ОН од Меѓународната кризна група, Ричард Гован, процени дека резултатите од гласањето покажуваат дека изборот на новиот шеф на ОН „нема да биде брз“.

Сегашната пракса покажува дека во наредните недели би можеле да следат повеќе рунди гласање и дека процесот би можел да заврши кон крајот на септември или почетокот на октомври. Доколку нема консензуален кандидат, постапката може да потрае подолго.