В недела на 10 места во Србија ќе се одржат локални избори

В Србија в недела ќе се одржат локални избори на 10 места – Аранѓеловац, Бајна Башта, Мајданпек, Бор, Кула, Смедеревска Паланка, Кладово, Књажевац, Лучани и Севојно.

Најголем број листи, дури седум, учествуваат на изборите за советници на општинското собрание во Бор, а најмалата листа е во Кладово, каде што три изборни листи се натпреваруваат за советници во општинското собрание.

Претходните локални избори во овие 10 места се одржаа на 3 април 2022 година.

Владејачката Српската напредна партија (СНС) и Социјалистичката партија на Србија (СПС) се во коалиција на сите 10 места на кои се одржуваат локални избори, а листите го имаат името Александар Вучиќ, проследено со името на местото, и „Наше семејство“. Таа листа е под број еден во сите 10 локални самоуправи каде што ќе има избори.

Кога станува збор за настапот на опозицијата и студентите во блокадата, ситуацијата се разликува од место до место. На некои места опозицијата и студентите во блокадата излегуваат заедно, како што е случајот во Баина Башта и Бор, на други одделно, на трети само студентите во блокада одат на избори, а опозицијата ги поддржуваше, но не оди на избори, а тоа е случајот во Кула, Аранѓеловац, Кладово.

На некои места, како што е Смедеревска Паланка, кога се составуваа изборните листи, се појавија несогласувања и меѓусебни обвинувања на опозицијата и студентите во блокадата.

СНС во кампањата изјави дека нејзина цел е да победи на сите 10 места каде што се одржуваат избори и во центарот на вниманието треба да бидат граѓаните, нивните потреби и подобрувањето на квалитетот на живот. Им порача на своите кандидати дека мора да ги слушаат граѓаните и нивните проблеми. Во исто време, СНС истакна дека претстојните локални избори се од многу поголемо значење и дека зачувувањето на државата е во прашање, наведувајќи како главна цел зачувувањето на мирот и стабилноста и дека Србија мора да остане слободна и суверена земја.

СНС заедно со своите коалициски партнери одржа голем состанок во Белградската арена, каде што ги презентираше основите на својата политика.

За време на кампањата, студентите во блокадата и опозицијата помалку се занимаваа со локални прашања, а повеќе ја критикуваа власта и ја наведоа промената на власта како главна цел, повторувајќи го барањето за распишување вонредни парламентарни избори.

Студентите во блокадата организираа неколку собири, но кампањата ја водеа главно преку социјалните мрежи и трибини.

Од Центарот за истражување, транспарентност и одговорност (ЦРТА) наведуваат за постоење на таканаречени фантомски или лажни изборни листи. Тие се најмалку 19, нагласува Раша Недељков од ЦРТА, невладина организација шти ги следи изборите.

„Нивната улога е да се обидат да ги доведат во заблуда гласачите и да земат дел од гласовите од друга листа, а нивното име е често манипулативно, во смисла на намерна сличност со името на автентична листа“, изјави Недељков за Би-Би-Си на српски јазик.

На пример, во Кула постои листа „Глас на младите за општина Кула“, но и „Млади за Кула“, за кој обвинуваат дека е фантомска, на што негираат оттаму, иако носителот на нивната листа бил фотографиран на митингот на СНС против студентските блокади.

Изборниот молк треба да почне на полноќ од ноќеска и трае 48 часа пред денот на изборите и во текот на денот на изборите до затворањето на гласачките места. Важи за сите гласила кои се регистрирани како медиуми, додека областа на социјалните мрежи е нерегулирана.
Забрането е 48 часа пред денот на гласањето и на денот на гласањето до затворањето на избирачките места да се објавуваат оценки за резултатите од изборите во медиумите и на јавни собири, јавно да се претставуваат кандидатите на изборите и нивните изборни програми и да се покануваат гласачите да гласаат или да не гласаат за одредени изборни листи.

Српскиот претседател Александар Вучиќ синоќа изјави дека ќе им честита на своите политички противници доколку победат во некоја од општините на претстојните локални избори. Тој додаде дека е сигурен дека нема да го сторат тоа бидејќи се плашат дека ќе бидат избришани од списокот на потенцијални гости на одредени медиуми.

„Верувам дека во еден момент некој ќе мора да разбере дека нашата политичка сцена мора да созрее и дека оние што се занимаваат со овој бизнис мора да водат политика, а не да дозволат тајкуни да водат политика наместо нив и да ја одредуваат насоката“, изјави синоќа Вучиќ за РТС.
Тој рече дека верува дека изборите ќе се одржат во мир, а луѓето со совест ќе го донесат најдоброто решение за своите општини.

„Се плашам дека постојат само нечии интереси, интереси на одредени медиумски магнати кои сакаат да се вклучат во политиката, дека тие предизвикуваат немири, а не обични граѓани“, рече Вучиќ.

„Што се однесува до мене, нема да го злоупотребувам моето гостување, зборувам како претседател – но јас сум носител на листата – и ќе им честитам на моите противници ако победат“.

Според достапните податоци од министерствата на Владата на Србија, и според анализата на Машина, најмалку 25 министри, државни секретари и други службеници оствариле 80 посети на места каде што се одржуваат локални избори во претходните 25 дена. Функционерите посетиле некои места двапати. Аранѓеловац, Смедеревска Паланка и Севојно имале најголема посетеност од нив –  по десет посети.

Професорот на Факултетот за политички науки Веран Станчетиќ изјави „Инсајдер“ дека нема да навлегува во поединечни прогнози за локалните избори, но дека е очигледно дека владата влегува во овие избори со голема предност, користејќи ги сите расположиви ресурси за да обезбеди победа – од медиумите, преку официјалните кампањи, до разни видови притисок.

Станчетиќ вели дека имајќи ги предвид тие околности, тесниот резултат во која било општина ќе биде индикатор дека политичката конкурентност се уште постои.
„Сепак, мислам дека овие избори имаат повеќе симболична и психолошка функција и важност како основа за идната кампања. Бидејќи ако владата успее да ги држи сите овие општини под свое крило, тоа сигурно ќе биде важен маркетиншки материјал за идните избори, но исто така ако ја изгубат владата во една или повеќе општини, тоа ќе биде и сериозен сигнал дека владата не е непобедлива“, вели тој.

Десет набљудувачки мисии ќе функционираат според заеднички принцип, но како што наведува ЦРТА, во ограничен капацитет – организирани преку мобилни тимови кои ќе ги посетуваат гласачките места, но исто така ќе ја следат ситуацијата и атмосферата на целата област на тие административни единици.

Набљудувањето ќе има за цел, како што е наведено, да се добие увид и да се соберат информации за контекстот во кој се одвива изјаснувањето на гласачите.
Делегацијата на Конгресот на локални и регионални власти на Советот на Европа ќе спроведе мисија од 26 до 30 март за да ги набљудува локалните избори во десет општини во Србија, кои ќе се одржат на 29 март, објави Советот.
Студентите во блокадата на Архитектонскиот факултет во Белград ги повикаа граѓаните да помогнат на сите десет места каде што ќе се одржат локални избори на 29 март.

„Можете директно да помогнете со вашето присуство и да ги забавите потенцијалните злоупотреби за време на денот на изборите (организиран превоз на гласачи, паралелни избирачки списоци, купување гласови, бугарскиот воз, заплашување гласачи)“, велат студентите.