Истражување: Лани 10 отсто повеќе млади во Србија не продолжиле со образование поради финансиски причини

Младите во Србија се откажуваат од студии затоа што не можат да си го дозволат тоа финансиски или затоа што мораат да работат за да се издржуваат себеси и/или своите семејства, се наведува во истражување на КОМС (Кровна организација на младите во Србија). Уделот на млади луѓе кои не го продолжиле образованието поради финансиски причини во минатата година се зголемил за 10 проценти во споредба со 2024 година.

Младите луѓе во земјите од Европската унија најчесто донесуваат одлука да престанат со школувањето врз основа на неисполнети очекувања и барања од образовната програма, семејни или лични причини – во Србија, понатамошното образование во голема мера се напушта од финансиски причини. Со удел од само 5,3 проценти, финансиите се последна причина на листата на причини за напуштање на образованието за младите луѓе во ЕУ, според Евростат.

Во Србија, според извештајот на КОМС, лани околу 20 проценти од младите луѓе се откажале од школување (или по средно училиште или факултет).

Како причина, 31,3 проценти од нив наведуваат дека не можат да си дозволат образование, а 32,5 проценти дека морале да работат за да се издржуваат себеси и/или своето семејство. Вкупно 21,4 проценти изјавиле дека не им е потребно дополнително образование за напредување во кариерата, додека 14,8 проценти од испитаниците не сакале да го продолжат своето образование.

Дополнително, во извештајот се наведува дека повеќето млади луѓе не заработуваат редовно и дека високите заработки се ретки.

Повеќе од половина од младите луѓе (55,3 проценти) немаат никакви приходи, според податоците на KOMС, додека само мал дел заработуваaт над просекот – што се одразува во можноста студентите да го продолжат своето образование без прекин. Младите луѓе претежно живеат со своите родители (57,6 проценти), а голем дел наведуваат дека недостатокот на сопствен стан и трошоците за домување директно влијаат на можноста за продолжување на студиите или започнување професионален живот.

„Особено лош аргумент е дека образованието е бесплатно во Србија. Така е во принцип, но кога ќе се земат предвид трошоците за живот, пополнетите капацитети во студентските домови, колку пари младите треба да издвојат за да платат за приватно сместување ако не се во буџетот… Постојат многу трошоци поврзани со студирањето. Затоа повеќето млади луѓе мораат паралелно да работат и да се снаоѓаат ако нивните родители не можат целосно да ги финансираат“, вели за НИН, Милица Борјаниќ, генерален секретар на КОМС.

Борјаниќ истакнува дека тој проблем не е доволно препознаен во Србија. Сепак, тоа го привлекува вниманието кон проблемот со големиот процент на млади луѓе кои ја напуштаат земјата.

„Напуштање на образованието во земјата е присутно, но и напуштање на земјата заради образование. Младите ја напуштаат Србија од неколку причини, но клучните за првпат ги сменија местата лани. Со години, примарната причина беше животниот стандард, односно економските услови, а второто место го заземаше колапсот на вредносниот систем, образованието… Во 2025 година, тие ги сменија местата. Иако се блиску процентуално, вредносниот систем преовладува“, истакнува таа.

Дополнително, Борјаниќ вели дека е симптоматично што голем број млади луѓе се принудени да се преквалификуваат по завршувањето на образованието