ЕК ги поздрави усвоените изборни закони во Србија

Европската комисија го поздрави усвојувањето на измените на четири закони во српскиот Парламент што се однесуваат на изборниот процес и побара да се продолжи со препораките на ОДИХР и законите да почнат да се спроведуваат.

„Четирите закони усвоени од Народното собрание претставуваат добредојден чекор напред кон спроведувањето на препораките на ОБСЕ/ОДИХР за подобрување на изборната рамка на Србија, со цел да се поддржи одржувањето на слободни и фер избори. Сега треба да следи спроведувањето на усвоените измени“, изјавија од службата за односи со јавноста на Европската комисија за Н1.
Тие додаваат дека е потребно да се продолжи со спроведувањето на препораките, бидејќи „неколку клучни прашања сè уште не се позитивно решени“.

„Тие, меѓу другото, конкретно се однесуваат на потребата од преземање мерки за спречување на злоупотреба на јавни функции и државни ресурси, спречување на заплашување и притисок врз гласачите, заштита на безбедноста на медиумските работници и ефикасно гарантирање на независноста на Регулаторното тело за електронски медиуми“, велат од ЕК.

Измените беа усвоени во средата на предлог на претставниците на владејачката Српска напредна странка (СНС).
Еврокомесарката Марта Кос ги поздрави промените како „прв чекор кон слободни и фер избори“, додека опозицијата и набљудувачите во Србија наведуваат дека ова е само една петтина од 25-те препораки на ОДИХР и дека клучните проблеми на изборниот процес остануваат недопрени.

Собранието усвои измени на Законот за избор на претседател на Републиката, Законот за избор на народни пратеници, Законот за локални избори и Законот за Уставниот суд.

Меѓу клучните новини е измената на Законот за избор на народни пратеници, според која „избирачот може да поддржи повеќе изборни листи со потпис“, додека досега можеше да поддржи само една.
Воведувањето на тоа правило е на листата на препораки на ОДИХР.

Канцеларијата на ОБСЕ за демократски институции и човекови права објави во февруари 2024 година документ со 25 препораки до властите за подобрување на изборните услови во Србија. На листата има седум приоритетни и 18 „други препораки“.
Меѓу приоритетните препораки се ревизија на избирачкиот список, спречување на злоупотреба на положбата и државните ресурси и спречување на заплашување и притисок врз гласачите, вклучително и вработените во јавните и државните институции и компании.
Тие препораки не се дел од усвоените законски измени.

Исто така, се предлага Регулаторното тело за електронски медиуми (РЕМ) да има гарантирана независност, а ова тело треба „проактивно да ги користи законските овластувања“ во случаи на прекршување на медиумските прописи во предизборната кампања.

Парламентарните избори во Србија се одржаа во декември 2023 година и победи Српската напредна странка. Во меѓувреме, беа одржани неколку локални избори, каде имаше инциденти. На последните, одржани во март, владејачката СНС прогласи победа во сите 10 општини.