ЕУ ја тестира клаузулата за заемна одбрана во вежба за хибриден напад

Претставници на земјите-членки на ЕУ го вежбаа активирањето на клаузулата за заемна одбрана на блокот како подготовка за можен хибриден напад од големи размери.

Дипломатите изјавија за ДПА дека во кризната вежба вчера учествувале амбасадорите на земјите-членки на ЕУ одговорни за безбедносната политика, како и експерти од европските институции.

Се очекува резултатите да послужат и како придонес во подготовките за план за зајакнување на клаузулата за заемна одбрана на ЕУ.

Првично немаше детални информации за текот на вежбата од причини на доверливост. Беше потврдено само дека службениците користеле фиктивно, но реално сценарио за да тестираат дали одговорот на кризи и координацијата ќе функционираат во случај на хибридни напади.

Ваквите напади може да вклучуваат кибер напади врз електричните мрежи, нелегални летови на беспилотни летала и акти на саботажа.

Плановите за зајакнување на клаузулата се во тек во ЕУ веќе некое време. Германскиот канцелар Фридрих Мерц ги поддржа ваквите напори на Минхенската безбедносна конференција во февруари.

Целта е ЕУ да се направи помалку зависна од Соединетите Американски Држави и да се подготви за случаи во кои НАТО можеби нема да може да дејствува, на пример поради вето од Вашингтон.

Дипломатите рекоа дека се можни и сценарија во кои ЕУ би можела да дејствува покрај НАТО, на пример со вршење притисок врз противникот преку трговска политика или дипломатски мерки.

Клаузулата за заемна одбрана, член 42.7 од Договорот за Европската Унија, наведува дека ако една земја-членка е жртва на вооружена агресија на нејзина територија, другите земји-членки се должни да обезбедат помош и поддршка со сите средства што се во нивна моќ.

Член 42.7 е формулиран построго од член 5 од договорот за НАТО, според кој членовите на алијансата имаат дискреционо право да одлучуваат како ќе му помогнат на сојузникот во случај на напад.

Клаузулата за заемна одбрана на ЕУ досега е активирана само еднаш, по терористичките напади во Париз во 2015 година.