Истражување за генерацијата Z и вештачката интелигенција: Младите луѓе во Србија користат ВИ секој ден, но не и веруваат слепо

Повеќе од 80 проценти од младите луѓе во Србија ја сметаат вештачката интелегенција (ВИ) за дел од нивниот секојдневен живот, а речиси половина од нив ја користат секој ден. Тоа е наведено во првото регионално истражување за ставот на Z-генерацијата кон ВИ.

Според истражувањето „Алатка, играчка или тројански коњ? Ставот на генерацијата Z за ВИ“ спроведено од агенциите McCann Belgrade и UM Belgrade, членки на AMA Group, ВИ за генерацијата Z одамна е повеќе од само помош во училиште, факултет или работа, и тие се повеќе ја користат за креативни идеи, организирање на секојдневниот живот, донесување одлуки, дури и како поддршка во лични ситуации.

Сепак, само една третина од младите луѓе целосно им веруваат на информациите што ги добиваат од алатките за ВИ, додека останатите ги проверуваат.

Кога зборуваат за вештачката интелигенција, младите луѓе најчесто зборуваат за ChatGPT. Ја користат речиси 90 проценти од испитаниците, додека другите алатки се многу поретки. Меѓу помладите членови на генерацијата Z, ChatGPT е толку распространет што често се користи речиси како синоним за вештачка интелигенција.

Девојчињата почесто се обраќаат кон алатките за вештачка интелигенција кога бараат помош во комуникацијата, совети за здравје, исхрана или лични дилеми, додека момчињата почесто ги користат за финансиски теми.

Постојат и разлики во степенот на доверба: девојчињата почесто ги прилагодуваат одговорите на вештачката интелигенција на она што веќе го знаат, додека момчињата ги прифаќаат подиректно.

Речиси 90 проценти од испитаниците велат дека би можеле без вештачка интелегенција.
Нивните главни грижи не се за вештачката интелигенција, туку за неизвесноста, притисокот и предизвиците со кои се соочуваат во животот. Затоа фактот дека 69 проценти од младите сакаат помалку технологија и повеќе човечки контакт не зборува за отфрлање на технологијата, туку за потребата да се зачува оригиналноста, блискоста и креативноста во дигиталниот секојдневен живот.

Резултатите од истражувањето покажуваат дека дури 58 проценти од членовите на Генерацијата Z во Србија се загрижени за сè потенка граница помеѓу реалната и содржината со вештачка интелигенција, во споредба со регионалниот просек од 51 процент.

Во исто време, 59 проценти од младите велат дека е сè потешко да се разликува содржината со вештачка интелигенција од онаа создадена од луѓето, додека 63 проценти наведуваат дека се вознемирени кога содржината со вештачка интелигенција е претставена како реална, без јасна индикација.

Истражувањето е спроведено во февруари 2026 година преку анкета на национално репрезентативен примерок од млади луѓе на возраст од 16 до 28 години, како и преку фокус групи во Белград. Анкетирани биле 500 испитаници во Србија