Граѓаните на Австралија по првпат на пописот можат да се изјаснат за родот и сексуалната ориентација

Граѓаните на Австралија од денеска првпат на пописот на населението имаат можност да се изјаснат за својата сексуална ориентација и родов идентитет, односно да наведат дали се идентификуваат со различен род од оној што им е запишан при раѓањето.

Низ целата земја денеска започна спроведувањето на пописниот прашалник со 66 прашања, што воедно е и прв попис што се одржува под раководство на владата на Лабуристичката партија од левиот центар. Актуелната власт ја промени својата првична одлука и ги вклучи овие прашања, откако пред две години привремено ги отстрани од нацрт-планот под образложение дека се „поларизирачки“.

Новите прашања се изборни, наменети се за членовите на домаќинствата постари од 16 години, а за нив се понудени повеќе опции за одговор:

– За сексуалната ориентација: хетеросексуална, геј или лезбејска, бисексуална, „не знам“, „не сакам да одговорам“ или слободен термин по избор што се внесува во предвиденото поле.

– За родовиот идентитет: маж, жена, небинарна личност, „не сакам да одговорам“ или друг термин по избор. Покрај овие две нови прашања, единствено уште прашањето за вероисповедта — кое е дел од австралиските пописи уште од далечната 1911 година — го има статусот на незадолжително прашање.

Вклучувањето на овие теми беше едно од предизборните ветувања на лабуристите во 2022 година, кога дојдоа на власт по девет години во опозиција. Сепак, владата на премиерот Ентони Албанезе и неговиот заменик Ричард Марлс во 2024 година првично одлучи да се придржува до прашањата од пописот во 2021 година за да избегне „дебати што би предизвикале поделби во заедницата“. По речиси една недела остри реакции и притисок од активистите за правата на ЛГБТК+ заедницата и пратеници од самата владејачка партија, владата попушти и ги врати прашањата во прашалникот.

Главниот статистичар на Австралиското биро за статистика (АБС), Дејвид Груен, изјави за австралискиот јавен сервис Еј-Би-Си дека при јавните консултации бил утврден висок интерес за оваа тема, додавајќи дека за дел од населението собирањето на овие податоци е исклучително важно, додека за други тоа се лични информации што не сакаат да ги споделат.

АБС очекува дури 85 отсто од одговорите да бидат доставени електронски преку интернет, што е зголемување во однос на 2021 година кога таа бројка изнесуваше 80 отсто во услови на пандемиски карантин. За граѓаните на кои им е потребно, обезбедени се и хартиени обрасци, а теренски работници им помагаат на бездомниците и на жителите во оддалечените рурални области. Учеството во пописот е законска обврска, а непостапувањето по налогот може да резултира со парична казна до 364 австралиски долари дневно. До утрово веќе беа поднесени повеќе од пет милиони обрасци од очекуваните 11 милиони.